Leemputten en Zwillbrocker Venn: flamingo's spotten

Bij het lezen van de titel vraag je je wellicht af: “Hoe en waar dan?”… Maar het kan echt: flamingo’s spotten in het wild, in eigen land. Hiervoor gaan we wel naar een van de meest oostelijke hoeken van Nederland, voorbij Groenlo, waarbij je zelfs even de Duitse grens oversteekt. Natuurpark De Leemputten aan de Nederlandse zijde en aan de Duitse zijde het natuurreservaat Zwillbrocker Venn. Ik neem je mee naar deze prachtige natuurbelevenis.

Natuurpark De Leemputten

Gelegen in het buitengebied van Groenlo (buurtschap Zwolle), pal tegen de Duitse grens aan, vind je natuurpark De Leemputten. De Leemputten zijn ontstaan uit het afgraven van leem, ten behoeve van de oprichting van de Groenlose steenfabriek uit 1895. Natuurpark De Leemputten is een plek voor ontspanning en plezier, hier begint dit grensavontuur.

Je vindt hier zo’n vijf kilometer aan wateromtrek, met kleine gangetjes, eilandjes en ongeveer acht hectare vogelweiden. Je kunt hier wandelen en vissen, maar ook verdwalen op een waterfiets. In de hangmat op het strand liggen of ontspannen aan een tafeltje op het terras. Kinderen beleven hun avontuur in de speelweide vol attributen, water en zand. Voor je wandelavontuur volg je eenvoudig de gele paaltjesroute van 3 kilometer, waarbij je je vergaapt aan het natuurschoon van onder andere vennen, paadjes en weides.

Het Zwillbrocker Venn

Vanuit de Leemputten steek je bij café Haak en Hoek de Holterhoekseweg over. Hier wandel je verder door het bos, waar de Nederlands-Duitse grens loopt. Om vervolgens op Duits grondgebied om het Zwillbrocker Venn heen te wandelen.

Het Zwillbrocker Venn is een Natura 2000-natuurreservaat, met een bijzondere kokmeeuwenkolonie en vele andere watervogels. Daarnaast is het ‘s werelds meest noordelijk gelegen broedplaats voor een kolonie van ongeveer 40 flamingo’s. Deze flamingo’s keren hier jaarlijks, voornamelijk tussen maart en augustus, naar toe. In de winter keren de flamingo’s terug naar de wateren in het zuidwesten van Nederland. Vanwege deze unieke broedvogels staat het gebied onder vogelbescherming.

De flamingo’s leven op een eiland, das Flamingo Insel genaamd, in het midden van het veengebied.

Op drie plekken zijn er observatieposten, van waaruit je een beeld hebt over de waterpartij en je de flamingo’s kunt spotten. Dit is een fantastische belevenis. Een wandeling rondom het Venn heeft een lengte van ongeveer 6 kilometer.

Zwillbrock

Het Zwillbrocker Venn is ontstaan na het steken van turf in het verleden. Aan de noordzijde van het Venn, tegen het Duitse gehucht Zwillbrock aan, vind je het informatiecentrum. Hier vind je nog veel meer info over dit gebied. Daarnaast is Zwillbrock bekend vanwege de barokkerk aan het pleintje, de Sint Francizkus. Er tegenover ligt een groot hotel-restaurant, Kloppendiek.

Wandelroutes

Naast de korte routes door respectievelijk De Leemputten en om het Zwillbrocker Venn, zijn er via diverse routewebsites en -apps verschillende wandelroutes te vinden. Deze routes omvatten beide gebieden en de omgeving, zoals bijvoorbeeld de Grenswandeling Zwillbrock.

De combinatie van deze twee kleine, maar bijzondere natuurgebieden in combinatie met het grensgebied, maakt het tot een verrassende bestemming.

Fietsen en overnachten

Voor wie geen echte wandelaar is, of liever fietst, zijn er ook volop mogelijkheden. Van kortere fietsroutes tot de uitgebreide Flamingofietsroute. Dit is een netwerk van 450 kilometer, waarbij de gehele Nederlands-Duitse grensregio van de Achterhoek, Twente en het Westmünsterland wordt aangedaan.

Dorpen en steden in de omgeving zijn onder andere Groenlo, Eibergen, Winterswijk (NL) en Vreden (DE), met alle hun eigen pracht en vele bezienswaardigheden. Zodoende is dit ook een perfecte bestemming voor een weekendje weg of een vakantie. Accommodaties zijn er in overvloed.

Wat je wel even moet weten

Alhoewel een bezoek aan de natuurgebieden en wandelen 365 dagen per jaar mogelijk is, is het wel goed om je ervan bewust te zijn dat:

Natuurpark De Leemputten een seizoenshoreca is. In de wintermaanden is het gesloten.
De aanwezigheid van de flamingokolonie en de waterrijkheid van het Zwillbrocker Venn weers-/klimaatafhankelijk kan zijn. Bijvoorbeeld extreme kou in de winter, vroege lente of extreem droge zomers met bijbehorende lage waterstand kunnen de aanwezigheid, het aantal flamingo’s en het aangezicht beïnvloeden.
Het eiland Flamingo Insel is alleen via de observatieposten op enige afstand te bekijken. Een verrekijker en/of camera met zoomlens is aan te raden.
Bij de noordelijke vogelkijkhut/observatiepost vind je een kiosk met toiletten, de Remise am Zwillbrocker Venn. De openingstijden kunnen beperkt zijn. Dit geldt ook voor het informatiecentrum, waar de kiosk onderdeel van uitmaakt.