Schokland: bijzonder en uniek historisch erfgoed

Midden in de Noordoostpolder ligt het voormalige eiland Schokland. Een bijzondere plek die ik in mijn vakantie afgelopen zomer heb bezocht. Schokland staat symbool voor het leven van de Nederlanders met en de strijd tegen het water. En ondanks de dreigende overstromingen en de armoede leefden er altijd mensen, vanaf de prehistorie tot de bewoners van deze tijd.

In 1995 is Schokland door UNESCO bekroond tot werelderfgoed. Werelderfgoed is cultureel en natuurlijk erfgoed dat wordt beschouwd als onvervangbaar, uniek en eigendom van de hele wereld, en waarvan het van groot belang wordt geacht om te behouden.

Een stukje geschiedenis

De watersnoodramp van 1825 was rampzalig voor Schokland. Het volledige eiland inclusief de woonterpen stonden onder water. Er was veel vernield en er waren veel slachtoffers gevallen. Vanwege de onveilige situatie en omdat de instandhouding van het eiland te duur was, mede door de armoede, werd in 1859 op bevel van koning Willem III het gehele eiland ontruimd. 

Tot 1932 lag Schokland als een echt eiland in de Zuiderzee, die na de voltooiing van de Afsluitdijk in 1932 het IJsselmeer werd. Met de inpoldering van de Noordoostpolder in 1942 wordt Schokland een eiland op het droge. Op 1 november 2008 kreeg het de status van dorp. Daarvoor was het grondgebied van het voormalige eiland verdeeld tussen Ens en Nagele.

Schokland bezoeken

Bezoek je Schokland, dan beleef je een heel dagje uit naar een bijzonder en uniek stukje Nederland. Je kunt een rondje maken langs de Gesteentetuin, door het Schokkerbos, terp Middelbuurt met Museum Schokland, de noordelijke haven en aan de zuidkant van het voormalige eiland de ruïne. Het voormalige eiland is 4 kilometer lang en 300-500 meter breed.

De Gesteentetuin en het Schokkerbos

In het Schokkerbos is bezoekerscentrum De Gesteentetuin te vinden waar je veel informatie kunt verkrijgen en welke een startpunt van een wandeling kan zijn. De Gesteentetuin is vrij toegankelijk, maar heeft buiten de schoolvakanties en zomerperiode beperkte openingstijden.

Middelbuurt en museum Schokland

Op de terp van Middelbuurt is Museum Schokland gevestigd, met een permanente tentoonstelling over de geschiedenis van Schokland en omgeving. Absoluut een bezoek waard. Een indrukwekkende en zeer informatieve reis door de geschiedenis.

Middelbuurt en het museum doen aan als het dorpje Schokland. Hier vind je het kerkje, monumenten, kunstwerken en bezienswaardigheden, een museumwinkel en restaurant.

Het museum is het gehele jaar geopend, van dinsdag t/m zondag.
Er gelden entreeprijzen, met een museumkaart is er vrije toegang.

Over het museum

Het museumterrein omvat de gebouwen en het buitenterrein en biedt een interactieve weergave en presentaties van het eiland en haar bevolking, het zware eilandleven en de strijd tegen het water. De geschiedenis en (klimaat)verandering, de ontruiming, maar ook het huidige Schokland komen aan bod.

Op het buitenterrein zijn enkele kunstwerken geplaatst. De beelden zijn indrukwekkend. Op het buitenterrein is het daarnaast bijzonder om te zien hoe hoog het water heeft gestaan, hoe het nu ingepolderd is en de verschillen toen en nu. Het museum is ook zeker geschikt voor kinderen, ook voor hen zijn er interactieve speelmogelijkheden, zowel binnen als buiten. Daarnaast zijn de informatiepanelen zowel in het Nederlands als Engels beschreven.

De Waterstaatskerk stamt uit 1834. De zwartgeteerde houten schuur op het museumterrein is het oudste gebouw op Schokland.

Het verhaal van Werelderfgoed Schokland is weergegeven in een filmpje.

In het restaurant of op het terras op het museumterrein kun je heerlijke Schokker brok eten; kruimeltaart met frambozen.

Voormalige haven

Aan de noordzijde is de voormalige haven Oud Emmeloord gelegen. Deze haven is volledig gereconstrueerd met de aanlegsteigers, de lichtwachterswoning, vuurtoren en het Misthoornhuisje. Ook is hier de voormalige begraafplaats middels contouren aangegeven met de Schokker familienamen verwerkt in een kunstwerkhek.

Het Nationaal Binnenvaartmonument staat statig in het landschap. De gebouwen hier zijn aangewezen als rijksmonumenten. Meer informatie over geschiedenis en gebouwen is te vinden via deze website, waar ook een korte fietsroute is weergegeven.

Rondwandelingen

Een bezoek aan Schokland en haar bezienswaardigheden zijn perfect te omlijsten met een wandeling. Op de website van Schokland zijn een aantal rondwandelingen weergegeven en te downloaden, zoals bijvoorbeeld rondje Schokland of de vluchthavenwandeling. Je kunt deze starten bij het museum of de Gesteentetuin.

Wil je liever fietsen en meer van de omgeving zien, dan zijn bij het museum fietsen te huur.

Tot slot

Wil je je verdiepen in alles wat Schokland te bieden heeft, via de homepage van de website van Werelderfgoed Schokland navigeer je eenvoudig door alle informatie; van geschiedenis tot huidige activiteiten, nieuws, natuur, toerisme en recreatie.