Staverden: het kleinste stadje van Nederland

Zonder twijfel zijn Kasteel Staverden en het omliggende landgoed één van de meest gefotografeerde locaties op het grondgebied van Gelderland. Geen wonder, want het witte kasteeltje ligt op een oogstrelende plek midden in het bos en aan de Leuvenumse beek.

Staverden, een klein maar prachtig stadje

Staverden kreeg stadsrechten

De aanwezigheid van de Leuvenumse beek, en daarmee de beschikbaarheid van stromend water, leidde in de 13^e eeuw tot de bouw van een watermolen. Hier konden boeren tot uit de wijde omtrek hun graan laten malen. Dit maakte Staverden tot een unieke plaats met een prima handels- en groeipotentie, zo moet Graaf Reinout I van Gelre in 1298 hebben gedacht. 

Hij besloot om via een officiële stadsbrief stadsrechten aan te vragen voor Staverden. Deze rechten werden hem in datzelfde jaar verleend door de toenmalig Koning Rudolph von Habsburg. Hoewel de verwachte groei als stad uitbleef, werd zo de basis gelegd voor de magische aantrekkingskracht die het landgoed tegenwoordig als kleinste stadje van Nederland uitoefent op haar bezoekers.

Kasteel Staverden

De fundamenten van het huidige kasteel van Staverden dateren van 1291. Naar vermoeden liet Reinout II, de zoon van Reinout I van Gelre, hier de ‘Hof van Staverden’ bouwen. Sinds die tijd staat het kasteel ook wel bekend onder de naam de pauwenburcht. In de hof werden witte pauwen gehouden; de witte veren van deze dieren dienden als versiering voor de helm van de hertogen van Gelre.

Ook vandaag de dag is deze traditie onlosmakelijk aan het landgoed verbonden. Als opvolgers van de hertog krijgen de commissarissen van de koning bij hun aantreden een grote bos witte pauwenveren aangeboden. Deze veren zijn afkomstig van de witte pauwen die hier nog altijd worden gehouden.

Landgoed Staverden

Het hedendaagse landgoed Staverden is onderdeel van het Gelders Landschap en bestrijkt het gebied tussen landgoed Stakenberg en het Uddelermeer. Dit gebied wordt gekenmerkt door een enorme variëteit aan flora en fauna. Uitgestrekte loof- en naaldbossen worden afgewisseld met houtwallen, beekjes, bloemenvelden en landbouwgronden. 

De ‘big five’ van de Veluwe (edelhert, ree, vos, das en wild zwijn) zijn vaste bewoners van dit prachtige stukje Nederland. In de periode van de late zomer en de vroege herfst is dit dé plek bij uitstek om deel te nemen aan een wildexcursie en/of burltocht onder leiding van een natuurgids. Ontdek de vele mogelijkheden op de website van het bezoekerscentrum.

Brasserie Staverden en bierbrouwerij De Uddelaer

Direct naast Kasteel Staverden bevinden zich terrasmogelijkheden bij uitstek. De horecaondernemers van bierbrouwerij De Uddelaer en van Brasserie Staverden trakteren je graag op een rijke traditie aan lokale, oog- en tongstrelende specialiteiten.

Wandelen

Over het landgoed voeren meerdere wandelroutes en lange afstand wandelingen. Zie je niet op tegen een fikse wandeling? Kies dan een wandeling over het 16 kilometer lange Klompenpad Speuldepad. Deze prachtige route voert je langs alle interessante bezienswaardigheden op het landgoed en in de directe omgeving.

Overnachten in de omgeving

Wil je overnachten op een plek die rijk is aan historie? Kies dan voor een arrangement bij De Zwarte Boer, een voormalige uitspanning op het kruispunt van de oude hessenwegen Harderwijk-Deventer, Amersfoort-Zutphen en Putten-Zwolle. Hier mochten de paarden van de postkoets op adem komen en werden zij van drinkwater voorzien.

Ga je voor rust, ruimte en een vrijwel trefzekere ontmoeting met de roedel edelherten die op het landgoed leven? Kies dan voor een overnachting in B&B Het Witte Huis bij Staverden.